Allos, allas e cebolas

Allos: empregados como condimento e tamén como antisépticos naturais pola mediciña popular. O refraneiro galego indícanos o momento axeitado para plantalos:
- En xaneiro pon o teu alleiro;
-Polo San Amaro, os allos nen nados nen no saco;

Allas: das que se valora a flor pola súa curiosidade e a súa duración, pois, como flor seca, pode manterse máis dun ano.



A pesares da súa similitude coa flor da cebola, é moi diferente dela.

Cebolas: Plántanse ó comezo da primavera (entre o 15 de marzo e o 15 de abril aproximadamente), guiándose polas lúas como é habitual no agro galego, nun terreo ben abonado, de aí o dito "dá o cebolo". Ponse un pé cada 25 cm máis ou menos.

Precisan auga para medrar e sol para "madurar". Recóllense no mes do Apóstolo en tempo seco e déixanse extendidas por riba da terra polo menos un dia para que se lles seque a pel; parte dela desprenderase soia e a que quede servirá para que a cebola se conserve moito tempo. Recortánselle as barbas (raíces) e enrístranse; despois cólganse nun sitio seco e ventilado.

Os paisanos galegos tentaban coller cebolas para todo o ano, pero ás veces a colleita era escasa por mor do tempo húmido e chuvioso, entón recurrían ás porretas que cortaban en anacos pequenos para condimentar algúns pratos, principalmente se eran cocidos.

Algúns labregos, millor dito, labregas, porque os productos da horta estaban principalmente ó coidado das mulleres, poñían semilleiros para obter o cebolo; outros compraban o cebolo a feira, por centos, e plantábano case sempre no mesmo terreo, recortándolle ou dobrándolle as porretas para que medrara máis o bulbo.